Varsayılan Açık: Google Aramalarınızla Yapay Zekâsını Eğitiyor
Gizlilik / Veri Ekonomisi
Haziran 2026’da Google, arama geçmişinizi ayrı bir ayara taşıdı. Duyuru “size daha fazla kontrol veriyoruz” diye başlıyordu. Pratikte olan şey biraz farklıydı.
Search Services History >> Varsayılan durum: açık
Acelesi olanlar için
- Ne oldu: Arama geçmişiniz artık Web & App Activity’den ayrı, Search Services History adlı yeni bir ayarla yönetiliyor. Altındaki Save Media kutucuğu, Lens fotoğraflarınızın ve ses kayıtlarınızın AI eğitiminde kullanılmasını kontrol ediyor.
- Kime açık: Geçiş anında Web & App Activity’si açık olan herkeste açık geldi. Kapalıysa kapalı kaldı.
- Ne yapmalı: myactivity.google.com → Search Services History → Save Media kutucuğunu kaldırın. 30 saniye sürüyor.
Asıl haber bu
Bir ayar ikiye bölündü
Google, Haziran 2026’da kullanıcılara “arama hizmetleri için yeni gizlilik ayarları” konulu bir e-posta gönderdi. Haber siteleri olayı iki hafta sonra fark etti; TechCrunch 6 Temmuz’da “radarın altından geçen güncelleme” diye yazdığında konu yayılmaya başladı.
Değişikliğin özünde teknik ama sonuçları büyük bir ayrım var. Yıllardır Google’da arama geçmişini yöneten tek anahtar Web & App Activity’ydi. Artık iki anahtar var:
| Ayar | Ne yapıyor |
|---|---|
| Search Services History | Search, Maps, Shopping, Flights, Hotels, Translate ve News’teki geçmişinizi saklar. Altındaki Save Media alt-ayarı görüntü, ses ve videonun saklanıp AI eğitiminde kullanılmasını yönetir. |
| Personalized Recommendations | Saklanan geçmişin sonuçları ve reklamları kişiselleştirmek için kullanılıp kullanılmayacağını belirler. |
Geçiş sırasında Google mevcut tercihleri devraldı: Web & App Activity’niz açıksa yeni ayar da açık geldi, kapalıysa kapalı. Bu tarafıyla dürüst bir geçiş.
Yapısal sonuç ise şu: bu iki ayar artık kalıcı olarak birbirinden bağımsız. Bundan sonra Web & App Activity’yi kapatmanız Search Services History’yi etkilemiyor. Yıllar önce “geçmişim kaydedilmesin” diye bir ayarı kapatmış olmanız, bugün sizi korumuyor çünkü kapattığınız anahtar artık o kapıyı açan anahtar değil.
Gizlilik açısından kritik nokta burası. Tek bir ayarın adı değişse insanlar fark eder. Bir ayar ikiye bölündüğünde ve yarısı yeni bir menüye taşındığında, kimse fark etmez.Kapsam
Tam olarak ne toplanıyor?
Google’ın kendi ifadesiyle bu geçmiş; aramalarınızı, arama hizmetleri üzerinden ziyaret ettiğiniz sitelerden gelen bilgileri ve üretken yapay zekâ yanıtlarını içeriyor. Save Media açıkken buna medya da ekleniyor:
| Veri türü | Nereden geliyor |
|---|---|
| Görüntüler | Google Lens ile çektiğiniz fotoğraflar, ters görsel arama |
| Ses | Sesli aramalar, Search Live kayıt ve transkriptleri, Translate konuşmaları |
| Video ve dosyalar | AI Mode ve Ask Maps akışlarına yüklediğiniz içerikler |
| Gezinme izi | Arama sonuçlarından tıkladığınız siteler, Maps’te baktığınız yerler |
| AI yanıtları | AI Mode’da aldığınız üretken yanıtlar |
Google, bu geçmişi hizmetleri geliştirmek üretken AI modellerini eğitmek de dahil ve kötüye kullanımı izlemek için kullandığını destek belgelerinde açıkça yazıyor. İnsan gözden geçiricilerin devrede olduğunu da. Yani “AI eğitiminde kullanılıyor mu?” sorusunun cevabı tahmin değil, şirketin kendi beyanı.
Google Photos bu kapsamın dışında. Rollout dalgalar halinde ilerlediği için ayarı hesabınızda henüz görmüyor olabilirsiniz.En kritik ayrıntı
Opt-out geleceği korur, geçmişi korumaz
Bu, yazının en önemli cümlesi. Ayarı kapattığınızda yeni veriniz toplanmaz. Ama halihazırda eğitim havuzuna girmiş veri için durum farklı.
Google’ın açıklamasına göre bir medya dosyası AI modellerini eğitmek için kullanıldıysa, o veri hesabınızdan koparılıyor ve orijinal aktiviteyi silseniz bile eğitim veri setinde dört yıla kadar kalabiliyor. “Sil” tuşu, arayüzdeki kaydı siliyor; modeli eğiten kopyayı değil.
Bunun teknik nedeni basit: bir model bir kez eğitildikten sonra, belirli bir örneğin katkısını ağırlıklardan geri çekmek çözülmüş bir problem değil. Akademide machine unlearning diye çalışılan alan tam olarak bu ve henüz üretim ölçeğinde güvenilir bir çözümü yok. Pratikte model yeniden eğitilene kadar veri oradadır.
Ayarı bugün kapatmak, bugünden sonrasını kontrol etmenizi sağlar. Dünü değil.
“Anonimleştirilmiş” ibaresi de rahatlatıcı olmamalı. Yeterince zengin bir davranış izi hangi saatte ne arattığınız, nereye baktığınız, sesinizin özellikleri kimlik bilgisi çıkarılmış olsa bile yeniden ilişkilendirilebilir. Bu, gizlilik literatüründeki en eski bulgulardan biri.Karıştırılan iki şey
Personal Intelligence aynı hikâye değil
Bu konu etrafında dolaşan yazıların çoğu iki ayrı Google özelliğini birbirine karıştırıyor. Ayırmakta fayda var, çünkü ikisinin gizlilik profili gerçekten farklı.
Personal Intelligence, Ocak 2026’da Gemini uygulamasında beta olarak çıkan ve Gemini’ın Gmail, Calendar, Drive, Photos, YouTube ve arama hizmetlerinizdeki veriye ulaşarak yanıtları kişiselleştirmesini sağlayan katman. Nisan 2026’da AB, İsviçre ve Birleşik Krallık hariç küresel olarak yayıldı.
Yaygın bir hata
İnternette dolaşan bazı yazılar Personal Intelligence’ın “11 Mart 2026’da tüm ABD hesaplarında varsayılan olarak açıldığını” ve verilerin model eğitiminde kullanıldığını iddia ediyor. Google’ın açıklaması ve birinci el teknoloji basını bunun tersini söylüyor: özellik opt-in, yani varsayılan olarak kapalı; hangi uygulamalara erişeceğini siz seçiyorsunuz; bir kez bağladıktan sonra bir menüden geri kapatabiliyorsunuz. Google ayrıca bu yolla erişilen verinin model eğitiminde değil, yalnızca sizin sorgularınızı yanıtlamak için kullanıldığını belirtiyor.
Yani manzara şöyle: Search Services History varsayılan açık ve açıkça eğitim amaçlı; Personal Intelligence varsayılan kapalı ve şirketin beyanına göre eğitim amaçlı değil. İkisini aynı torbaya koymak, asıl önemli olan birincinin ciddiyetini de zayıflatıyor.
Yine de Personal Intelligence’ı önemsiz saymak yanlış olur. Eğitim verisi olmasa bile, Gmail’inizin ve takviminizin tamamını okuyabilen sürekli bir katman devreye almak başlı başına bir güven kararı. Özellikle iş hesabınızla müşteri verisi, sağlık kaydı ya da düzenlemeye tabi içerik taşıyorsanız bağlamadan önce iki kere düşünün.Kıyas
Diğer platformlar ne durumda?
| Platform | Varsayılan | Kapatma zorluğu | Not |
|---|---|---|---|
| Google (Search) | Açık | Orta | Rollout dalgalı; ayarı görene kadar beklemek gerekebilir |
| OpenAI (ChatGPT) | Açık | Kolay | Data Controls altında tek toggle |
| Anthropic (Claude) | Açık | Kolay | Yalnızca Free/Pro/Max. Açıkken saklama 5 yıla çıkıyor; gizli mod hiç eğitilmiyor |
| Meta AI | Açık | Çok zor | Form doldurup inceleme beklemek gerekiyor |
| xAI (Grok) | Açık | Orta | X gönderileri ve Grok sohbetleri ayrı ayarlar |
| Microsoft Copilot | Açık | Kolay | Tüketici ve 365 tarafı ayrı kontroller |
Tablodaki tekdüzelik tesadüf değil. Opt-out modeli kullanıcıların yaklaşık %90’ının verisini havuza katar; opt-in modeli çok daha azını. Aradaki fark, bir ürün kararı değil bir veri hacmi kararıdır.
Kurumsal ve API kullanımının çoğu platformda eğitim kapsamı dışında olduğunu da not düşelim. Şirketler, ödeme yapan müşterinin verisini eğitime sokmanın satış görüşmelerinde ne anlama geldiğini biliyor. Ücretsiz kullanıcının verisi için aynı hassasiyet yok.Uygulama
Nasıl kapatılır
Google — Search Services History
- myactivity.google.com adresine gidip hesabınızla oturum açın.
- Search Services History sekmesini arayın. Göremiyorsanız ayar hesabınıza henüz gelmemiş demektir.
- İçindeki Save Media kutucuğunun işaretini kaldırın. Kritik adım bu görüntü, ses ve videonun eğitimde kullanılmasını durduran ayar.
- İsterseniz Search Services History’yi tamamen kapatın. Bu, kişiselleştirmeyi de kapatır.
- Otomatik silme süresini en kısa seçeneğe (3 ay) çekin.
- Sekme henüz görünmüyorsa geçici çözüm: Web & App Activity altındaki Include voice and audio activity ve Include Visual Search History kutucuklarını kaldırın ve birkaç hafta sonra tekrar bakın.
Diğer platformlar
- ChatGPT: Settings → Data Controls → Improve the model for everyone kapalı.
- Claude: Settings → Privacy → Help improve Claude kapalı. Hassas bir sohbet için gizli mod da var.
- Grok: X → Settings → Privacy and Safety → Grok & Third-Party Collaborators → eğitim kutucuğu kaldırılır.
- Copilot: account.microsoft.com → Privacy dashboard → AI ve Copilot ayarları.
- Gemini: myaccount.google.com → Data & Privacy → Gemini Apps Activity kapalı. Kapalıyken bile güvenlik amaçlı 72 saatlik kısa süreli saklama olabiliyor.
Türkiye’den bakınca
Hangi haklara sahibiz?
AB ve EEA kullanıcıları GDPR’ın 21. maddesiyle işlemeye resmî olarak itiraz edebiliyor; şirket ya uyuyor ya da “zorlayıcı meşru gerekçe” göstermek zorunda kalıyor. Bu baskı işe de yarıyor: Personal Intelligence’ın küresel yayılımının AB, İsviçre ve Birleşik Krallık’ı dışarıda bırakması tesadüf değil.
Türkiye’de KVKK, ilgili kişiye kişisel verilerinin silinmesini isteme ve otomatik sistemlerle analiz edilmesi sonucu aleyhine bir sonuç doğmasına itiraz etme hakkı tanıyor (m. 11). Uygulamada bu haklar veri sorumlusuna yazılı başvuru ve gerekirse Kurul’a şikâyet yoluyla işletiliyor GDPR’ın yarattığı türden bir ürün-tasarımı baskısı henüz aynı ölçüde oluşmuş değil.
Kısacası: bizim tarafta pratik savunma, hukuki hak değil, ayar menüsü.
Değerlendirme
Bedava öğle yemeği, artık farklı bir hesap
Yirmi yıldır bildiğimiz denklem şuydu: hizmet bedava, ödeme reklam. Denklem değişmedi ama para birimi değişti. Verileriniz artık yalnızca size ne gösterileceğini belirlemiyor; sizi ve sizin gibi milyonlarca insanı taklit edecek modelleri eğitiyor. Reklam hedeflemesinden geri dönüş var ayarı kapatırsınız, biter. Model ağırlıklarından geri dönüş, en azından bugünkü teknikle, yok.
Tüketici hukuku savunucularının haklı olarak dile getirdiği eleştiri de bu: bu ölçekte bir kullanım için asgari standart opt-in olmalı. Kullanıcıdan özelliği bilinçli olarak açmasını istemek, yapılabilecek en az şey. “Size daha fazla kontrol sunuyoruz” diye başlayıp varsayılanı açık bırakan bir e-posta, kontrol vermez sorumluluğu devreder.
Birey olarak yapabileceğiniz üç şey var, ve sırası önemli:
- Ayarları kapatın. Yılda bir kez tekrar bakın arayüzler ve varsayılanlar sessizce değişiyor.
- Gerçekten hassas olanı hiçbir AI platformuna yazmayın. Sağlık detayı, iş sırrı, kimlik bilgisi, kimlik doğrulama verisi. Ayar politikası değişebilir, şirket el değiştirebilir; yazdığınız metin değişmez.
- Kritik iş için hesabı ayırın. Kişisel Google hesabınızla müşteri verisi taşımayın.
Ama bireysel dikkat, sistemik bir sorunu çözmez. Her platform için ayrı menü, ayrı terim, ayrı toggle aramak zorunda kalmak bir kullanıcı deneyimi kazası değil çalışan bir tasarım. Yorulmanız, sistemin arızası değil özelliği. Gerçek değişim, tek tek kullanıcıların ayar menüsünde harcadığı otuz saniyelerden değil, varsayılanı zorunlu kılan düzenlemeden gelecek.
O gelene kadar: menüyü açın.
Kaynaklar
- TechCrunch — If you use Google, you’re training its AI. Here’s how to opt out (6 Temmuz 2026)
- Computerworld — How to opt out of Google’s new AI training default (Haziran 2026)
- HuffPost — Google’ın yeni arama ayarı ve EPIC değerlendirmesi (Haziran 2026)
- Tom’s Guide — Search Services History ve dört yıllık saklama süresi üzerine (Temmuz 2026)
- BGR — Google Is Using Your Search Data To Train AI (26 Haziran 2026)
- 9to5Google — Gemini app starts rolling out Personal Intelligence globally (14 Nisan 2026)
- 9to5Google — Gemini rolling out Personal Intelligence beta (14 Ocak 2026)
- Anthropic tüketici veri politikası ve saklama süreleri üzerine güncel derlemeler (2025–2026)
Bu yazı Temmuz 2026 itibarıyla kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir. Google’ın gizlilik ayarları dalgalar halinde yayıldığı ve sık değiştiği için menü adları hesabınızda farklı görünebilir.